A new transformation in taxation : Cryptocurrencies

Abstract

2008 yılında Satoshi Nakamoto adlı bir kişi veya grup tarafından ortaya atılan, merkeziyetsiz ve dijital bir para olan Bitcoinin ilk transferinin yapıldığı yıl olan 2009 yılından günümüze kadar geçen sürede, Bitcoinin açık kaynak kodlarından esinlenen binlerce kripto para çeşidi yaratılmış, bu da işlem hacmi çok yüksek bir piyasanın oluşmasına sebep olmuştur. Halihazırda gelinen noktada, kripto paraların, büyük bir işlem hacmi ile yaygın bir şekilde kullanılmakta olduğu artık tartışma götürmez bir gerçek olarak karşımıza çıkmaktadır. Kripto paralar ile yapılan işlemlerden elde edilen gelirlerin vergilendirilmesi, kripto paraların dayandığı karmaşık teknoloji ve kripto paraların hukuki nitelendirilmesinin zorluğu nedeni ile gerek karşılaştırmalı hukukta gerekse Türk Hukukunda henüz belirli temellere oturtulabilmiş değildir. Bu çerçevede bu çalışmanın amacı Türk Hukukunda kripto paraların nasıl vergilendirilebileceğine ilişkin önerilerde bulunmaktır. Bu bağlamda, bu çalışmada öncelikle karşı karşıya kalınan olgunun anlaşılması için kripto paranın ne olduğu ve blokzincir teknolojisi incelenmiş ve akabinde, karşılaştırmalı hukuk da dikkate alınarak kripto paraların hukuki nitelendirme problemi incelenmiştir. Türk Hukukunda, kripto paraların hukuki niteliğinin dijital gayri maddi iktisadi kıymet olduğu sonucuna ulaşıldıktan sonra ise gelir üzerinden alınan vergiler, servet üzerinden alınan vergiler ve harcamalar üzerinden alınan vergiler açısından kripto paraların nasıl vergilendirilebileceği incelenmiştir. Bu inceleme yapılırken, AB müktesebatı, OECD ülke uygulamaları ve ABD, Birleşik Krallık, Almanya ve Fransa’daki vergi uygulamaları incelenmiştir.