Garch Modellerle Oynaklık Tahmini: Bitcoin Örneği

Abstract

Günümüzde kripto paraların, para birimi olup olmadığı tartışılmaktadır. İlk dijital para birimi olanBitcoin’in işlem hacmi ve tutarı itibariyle büyük tutar ve hacimlere ulaşması yatırımcıların dikkatlerini üzerine çekmiştir. Bitcoin’in oynaklığını farklı yöntemler kullanarak inceleyen çalışmalar vardır. Bu çalışmada, Bitcoin’in oynaklığını gösteren uygun GARCH modelin bulunması ve etkilerinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Engel tarafından oynaklığı yakalamak için geliştirilen Otoregresif Koşullu Değişen Varyans modeller kullanılmıştır. Çalışmanın kapsamı, 12.06.2011-04.12.2021 dönemini içeren Bitcoin fiyatlarıdır. İlk olarak, finansal zaman serilerin kullanılabilmesi için gerekli istatistiksel analizler yapılmıştır. İkinci olarak, ARCH tipi modeller için otomatik ARIMA uygulamasıyla ARMA (2,4) uygun model bulunmuştur. Üçüncü olarak, ARMA (2,4) model için ARCH etkisi araştırılmıştır. Yapılan analizler sonucunda uygun model olarak, EGARCHmodel bulunmuştur. Bitcoin getiri serisinde asimetrik etki vardır. Oynaklığın etkisinin uzun süre devam edeceği, şokların değişkenliğinin düşük olduğu, etkisinin kısa sürdüğü ve negatif şokların pozitif şoklardan daha güçlü bir etki yaptığı gözlemlenmiştir. Literatür ile karşılaştırıldığında, bulunan sonuçlara benzer asimetrik etkinin varlığı gözlemlenmiştir. Kripto paraların fiyatlarında büyük fiyat değişikliklerin olduğu dönemlerde koşullu varyans oynaklığının da yüksek olduğu, oynaklığın etkisinin uzun süre devam ettiği ve kaldıraç etkisinin çok düşük olduğu sonucuna ulaşılmıştır.