Το Πολυσύμπαν (Metaverse) και η Εξέλιξη των Δικαιωμάτων Διανοητικής Ιδιοκτησίας: Προκλήσεις και Νομική Αντιμετώπιση

Abstract

Το Πολυσύμπαν (αγγλικά: metaverse), ένα εμβυθιστικό και διασυνδεδεμένο ψηφιακό οικοσύστημα που συνδυάζει την επαυξημένη και την εικονική πραγματικότητα, επαναπροσδιορίζει με ταχύ ρυθμό τα όρια του δικαίου της διανοητικής ιδιοκτησίας. Στα εικονικά αυτά περιβάλλοντα, άτομα και επιχειρήσεις μπορούν να δημιουργούν, να κατέχουν, να εμπορεύονται και να αξιοποιούν οικονομικά ψηφιακά αγαθά — από εικονική τέχνη και μουσική έως άβαταρ (avatars), εικονικά ακίνητα και επώνυμες εμπειρίες. Οι νέες αυτές μορφές δημιουργικότητας, ωστόσο, αναδεικνύουν σημαντικά κενά στα υφιστάμενα νομικά πλαίσια, τα οποία έχουν σχεδιαστεί πρωτίστως για τον φυσικό κόσμο. Στο παρόν άρθρο εξετάζονται οι αναδυόμενες προκλήσεις προστασίας των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας (ΔΔΙ) στο metaverse, με έμφαση στο δίκαιο της πνευματικής ιδιοκτησίας, των εμπορικών σημάτων και των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας. Παράλληλα, ενσωματώνονται προσεγγίσεις από την Ευρωπαϊκή Ένωση, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ινδία, με εξέταση ζητημάτων διασυνοριακής επιβολής, του ρόλου της τεχνητής νοημοσύνης και της αυξανόμενης επιρροής μοντέλων ιδιοκτησίας που βασίζονται στην τεχνολογία blockchain, όπως τα Μη Ανταλλάξιμα Διακριτικά (Non-Fungible Tokens – NFTs). Το άρθρο υποστηρίζει ότι, παρότι το ισχύον δίκαιο παρέχει μερική προστασία, η διαμόρφωση ενός εναρμονισμένου και τεχνολογικά προσαρμοστικού παγκόσμιου ρυθμιστικού πλαισίου είναι απαραίτητη για τη διασφάλιση της καινοτομίας και της δημιουργικότητας στα εικονικά περιβάλλοντα.