Kripto Para İşlemlerini Yönlendiren Ekonomik ve Finansal Faktörler: Bitcoin Fiyat Oluşumu

Abstract

Kripto para, mal ve hizmet satın almada çevrimiçi işlemleri güvence altına alan güçlü bir kriptografiye sahip hesap defteri kullanan dijital bir para birimidir Kripto para birimlerinin küresel sınırları yoktur ve kullanımları kolaydır. İşlemleri kaydetmek için bir cüzdan oluşturulur ve hemen kullanılır. Kripto para birimleri özellikle son yıllarda ön plana çıksa da tarihsel bir süreçleri bulunmaktadır. Kripto para birimleri özellikle Coronavirus (COVID-19) salgınında popülaritesini artırmıştır. Artan hacim ve güçlü piyasa kazancına rağmen Kripto para birimlerine şüphe ile yaklaşan ünlü ekonomistler de bulunmaktadır. Bu çalışmanın amacı 11 Aralık 2017 - 31 Mart 2021 döneminde Bitcoin fiyatını etkileyen ekonomik ve finansal göstergelerin belirlenmesidir. Değişkenler düzey seviyede birim kök taşıdığından ve ilk farklarında durağan olduklarından duruma uygun olan eşbütünleşme testi tercih edilmiştir. Johansen eşbütünleşme testi sonuçlarına göre değişkenler arasında uzun dönemde 1 eş bütünleşme denkleminin var olduğu görülmüştür. Vektör Hata Düzeltme Modeli ise Bitcoin fiyatının kısa dönemde belirlenen ekonomik ve finansal değişkenlerden etkilenmediğini göstermektedir. Bitcoin fiyatı spekülasyona açık bir digila varlıktır.