ETHEREUM AĞINDA BULUNAN ERC-20 TABANLI TOKENLERİN GETİRİLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ

Abstract

Kripto paralar herhangi bir geleneksel ekonomik anlayışla değerlendirme olanağına sahip olunmayan ve giderek yaygınlaşan para birimleridir. Dolayısıyla, bu çalışma başladığı tarih itibariyle en yüksek piyasa değerine sahip kripto ERC-20 (ERC, “Ethereum Request for Comments”) standartlarına uygun bir şekilde üretilmiş olan 5 tane kripto para arasında Nedensellik ilişkisi olup olmadığını araştırmaktadır. Çalışma kullanılan tokenler: DAI Token (DAI), SHIBA Inu (SHIBA), Tether USDt (TETHER), Uniswap (UNI) ve USD Coin (USDC)’dir. Çalışma VAR (Vektör Otoregresif) model kullanmaktadır ve buna dayalı olarak Granger Nedensellik, Etki-Tepki ve Varyans Ayrıştırması analizleri yapmaktadır. Çalışmada 01.10.2021-05.02.2024 dönemini kapsamakta olup ve serilerin günlük getirileri kullanılmaktadır. Bu bağlamda 10 tane model tahmin edilmekte olup, 4’ünde herhangi bir nedensellik ilişkisi tespit edilmezken 3’ünde tek yönlü ve 3’ünle çift yönlü nedensellik ilişkisi tespit edilmektedir. Etki-tepki analizleri, genelde bir kripto paraların kendinde meydana gelen şoklara duyarlığı olduğunu ve diğerinde meydana gelen şoklara duyarlı olmadığını göstermekle beraber (10 modelin 5’nde durum böyledir.), karşılıklı ve tek yönlü etkilerden söz edilebilir. Etki-tepki analizlerinin en çarpıcı sonucu USDC meydana gelen şoklar TETHER üzerinde oldukça uzun-dönem etkili olmaktadır. Varyans ayrıştırması sonuçlarının en çarpıcısı, DAI’nin USDC üzerindeki varyasyonun ana belirleyicisi olması ve bu etkinin tüm dönemler itibariyle yaklaşık olarak %70 civarı olduğu ifade edilebilir. USDC’de meydana gelen varyasyonun 3’de 2’sinden biraz fazlası DAI’de meydana gelen varyasyon kaynaklıdır. Bir diğer çarpıcı bulgu bu bağlamda Buna karşılık TETHER’deki varyasyon, DAI’nin USDC üzerinde yaptığı etki kadar büyük olmasa bile oldukça yüksek miktarda USDC varyasyonu açıklamaktadır. Bu etki 1. dönemde en yüksek seviyesinde olup (yaklaşık %39.5 iken) 4. dönemden sonra %35.3 civarında stabil bir hâl almaktadır.