DAO Yapılarının Geleneksel Finansal Denetim Modelleri ile Uyum Sorunu

Abstract

Bu çalışma, 2020–2025 yılları arasında DAO (Decentralized Autonomous Organizations) yapılarıyla ilgili literatürü incelemek amacıyla SCOPUS veri tabanından elde edilen 3.113 akademik çalışma üzerinde bibliyometrik analiz gerçekleştirmiştir. “decentralized autonomous organization”, “DAO”, “smart contract”, “on-chain governance” gibi anahtar kelimelerle yapılan tarama sonucunda, literatürün blockchain ve akıllı sözleşmeler temelli teknik altyapı etrafında yoğunlaştığı; buna karşılık yönetişim modelleri, token ekonomisi, oylama süreçleri, güvenlik, veri gizliliği ve hukuki statü gibi konuların araştırmalarda öne çıktığı belirlenmiştir. Bulgular, DAO çalışmalarının çok disiplinli bir yapıya sahip olduğunu, ülke ve kurum bazlı yayın yoğunluklarının küresel olarak hızla arttığını ve kavramsal çeşitliliğin yüksek seviyede olduğunu göstermektedir. Analizler, DAO’ların yönetişim ve denetim açısından standartlaşmamış, teknik olarak karmaşık ve hukuken belirsiz bir yapı sergilediğini; bu nedenle geleneksel finansal denetim modelleriyle uyum sorunlarının bulunduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, DAO ekosisteminin sürdürülebilir ve denetlenebilir bir yapıya kavuşması için yönetişim protokollerinin netleşmesi, teknik güvenlik standartlarının geliştirilmesi ve hukuki çerçevelerin güçlendirilmesi gerekmektedir.